Detalji predmeta

• Stanje Polovno

Gde se nalazila Srbija od VII do XII veka (istorijsko-geografsko razmatranje): Problemi i znanja / Relja Novaković

Beograd 1981. Tvrd povez, mape , 415 strana.

Prateći dosadašnje rezultate istraživanja najstarije istorije Srba, osobito tumačenja u vezi sa nastankom i razvojem prve srpske države, piscu ove knjige se učinilo da o tome postoje u istoriografiji veoma velika razmimoilaženja, što stvara utisak kao da su mnoge pojedinosti iz najranijeg perioda srpske istorije još uvek nejasne. Najviše padaju u oči neslaganja oko geografskog položaja prvobitnog jezgra Srbije i srpske države. Mada su svim istraživačima na raspolaganju stajali uvek isti izvori, tumačenja su bila do te mere različita da je bilo gotovo nemoguće steći jedan jasniji utisak o tome gde je srpska država nastala, kako se i kad pojavio pojam Srbije i kako se on u teritorijalnom pogledu širio. U traganju za prvobitnim geografskim jezgrom Srbije i područjem rane srpske države, uzimani su u obzir različiti prostori, ali je već odavno preovladalo uverenje da početak rane srpske države valja vezati za područje Raške. Upravo, gotovo je redovno pojam Srbije izjednačavan sa pojmom Raške ili pojam Raške sa pojmom Srbije. U prvobitan sastav srpske države uključivana su i područja primorskih srpskih zemalja, kao i Bosne i Duklje, ali su, u nastojanju da se prostor te rane srpske države jasnije reši, u taj sastav ubrajana i neka druga područja, pri čemu su razgraničenja bila veoma neujednačena. Često teritorijalne promene nisu ni hronološki usklađivane, tako da nismo sasvim sigurni kad je koji deo ušao u sastav srpske države, kojim povodom, i kad je iz toga sastava otpao i zašto. To je osobito uočljivo u onim slučajevima kad se uz razvoj srpske države spominju Bosna i Duklja, ali problem nije ništa manji ni kad pokušavamo da zbivanja u srpskoj državi pratimo imajući u vidu primorske oblasti i Rašku, pogotovo kad Rašku smatramo kao centralnu oblast rane srpske države.

Imajući u vidu brojna razmimoilaženja u tumačenju istih događaja i istih stanja u najranijem periodu istorije Srbije, pisac ove knjige stekao je utisak da ima dovoljno osnove da se o tom ranom periodu još uvek razmišlja i raspravlja. U tom cilju je, pristupajući pisanju ove knjige, pošao od svih onih izvora koji su i dosadašnjim istraživačima služili kao najvažnija građa za sastavljanje rane istorije Srbije. Analizi izvora posvetio je prvi deo svoga rukopisa. U drugom delu je izneo mišljenja jednog broja istoričara smatrajući da će na taj način čitaocima najbolje prikazati probleme koji su iskrsavali u toku istraživanja, kao i napore pojedinaca kako da te probleme reše. Pisac misli da će čitaoci na ovaj način najbolje razumeti zašto su brojni problemi i do danas ostali nejasni, mada se o njima raspravlja više vekova.