Detalji predmeta

• Stanje Polovno

Ričard Brinsli Šeridan (Richard Brinsley Sheridan, 1751–1816) bio je jedan od najznačajnijih engleskih i irskih dramskih pisaca 18. veka, pozorišni menadžer, pesnik i dugogodišnji uticajni političar. Njegove komedije naravi, pre svega Škola skandala, i danas predstavljaju stubove svetskog pozorišnog repertoara.
? Biografija
Poreklo i obrazovanje: Rođen je 30. oktobra 1751. godine u Dablinu u Irskoj. Njegova porodica bila je duboko ukorenjena u književnost i pozorište — otac mu je bio glumac i menadžer, a majka poznata književnica. Školovao se u prestižnoj školi Harou (Harrow) u Engleskoj.
Pozorišni uspeh: Sa svega 24 godine postigao je ogroman uspeh svojom prvom dramom Suparnici. Godine 1776. kupio je udeo u čuvenom londonskom pozorištu Druri Lejn (Drury Lane), postao njegov upravnik i učinio ga jednim od najvažnijih kulturnih centara tog doba.
Politička karijera: Pored pozorišta, Šeridan je bio izuzetno uspešan političar. Godine 1780. ušao je u britanski Parlament kao član partije Vigovaca (Whigs). Bio je slavan po svojim briljantnim, vatrenim i višesatnim govorima, od kojih je najpoznatiji onaj tokom suđenja Vorenu Hejstingsu (guverneru Indije). Zauzeo je i visoke državne funkcije, uključujući poziciju sekretara Trezora i blagajnika Mornarice.
Kasniji život i kraj: Njegov život obeležili su finansijski problemi, posebno nakon što je pozorište Druri Lejn potpuno izgorelo u požaru 1809. godine. Izgubio je mesto u Parlamentu 1812. godine, nakon čega su ga poverioci progonili, pa je jedno vreme proveo i u dužničkom zatvoru. Preminuo je u siromaštvu 7. jula 1816. godine u Londonu. Zbog velikog društvenog ugleda, sahranjen je uz najviše počasti u „Uglu pesnika“ u Vestminsterskoj opatiji.
? Bibliografija (Najvažnija dela)
Šeridanov dramski opus nije obiman, ali je ostavio neizbrisiv trag u istoriji komedije. Njegova najznačajnija dela su:
Pozorišni komadi (Komedije)
Suparnici (The Rivals, 1775) – Njegov prvi komad, satira na račun sentimentalnosti i društvenih konvencija. Iz ovog dela potiče čuveni lik gospođe Malaprop, čije je mešanje sličnih reči dalo ime lingvističkom fenomenu "malapropizam".
Sveti Patrik (St. Patrick's Day, 1775) – Kratka farsa napisana za samo nekoliko dana kao zahvalnica glumcu koji je spasao premijeru Suparnika.
Duenja (The Duenna, 1775) – Izuzetno popularna komična opera (opera buffa) za koju je muziku pisao njegov tast Tomas Linli. U to vreme imala je više izvođenja nego bilo koji drugi komad u istoriji engleskog teatra.
Škola skandala (The School for Scandal, 1777) – Njegovo remek-delo i jedna od najboljih komedija naravi na engleskom jeziku. Predstavlja oštru, duhovitu i bezvremensku satiru na račun tračarenja, dvoličnosti i lažnog morala londonskog visokog društva.
Kritičar (The Critic, 1779) – Satira na račun pozorišnog života, književnih kritičara, tragedija tog doba i dramskih pisaca sklonih plagiranju.
Pizaro (Pizarro, 1799) – Istorijska tragedija koja predstavlja preradu drame nemačkog pisca Avgusta fon Kocebua. Doživela je ogroman komercijalni uspeh zbog patriotskih elemenata u vreme Napoleonovih ratova.
Govori i politički spisi
Govori Ričarda Brinslija Šeridana (Speeches of Richard Brinsley Sheridan, posthumno objavljeni u više tomova) – Zbirka njegovih najvažnijih parlamentarnih izlaganja koja se i danas proučavaju kao vrhunski primeri političke retorike.